O vicepresidente, Rafael Domínguez Artime, en representación da Deputación de Pontevedra
Pontevedra, 9 de agosto de 2026
Excelentísimo e reverendísimo señor arcebispo.
Ilustrísimas autoridades.
Representantes da Igrexa, das institucións, da sociedade civil.
Pontevedresas e pontevedreses.
Querida Virxe Peregrina
Un ano máis volvemos onda Ti, coa emoción de quen regresa á casa e coa responsabilidade de quen sabe que fala en nome de moita máis xente da que cabe nesta igrexa. Porque esta ofrenda non pertence a quen a pronuncia: pertence a un pobo enteiro que, xeración tras xeración, depositou aos teus pés as súas alegrías, as súas inquedanzas e tamén os seus silencios. Hai palabras que se preparan durante días. Hai emocións que xa estaban aí antes de comezar a falar. Esta é unha delas.
Teño hoxe a honra de representar a Deputación de Pontevedra, institución ao servizo dos sesenta e un concellos da provincia: unha terra de mar e de montaña, de aldeas pequenas e cidades abertas ao mundo, orgullosa do seu pasado e comprometida co seu futuro.
Están hoxe aquí, simbolicamente, os que cada mañá abren o seu negocio antes de que saia o sol; os mariñeiros que coñecen como ninguén a forza e a incerteza do mar; os agricultores, os gandeiros, os empresarios, os investigadores, os docentes, os artistas e todas as persoas que constrúen esta provincia desde o anonimato e o traballo ben feito. Están os nenos que descobren o mundo coa ilusión intacta, os mozos que soñan cun futuro mellor, os maiores que nos deixaron o esforzo dunha vida enteira, as familias que atopan na unión a súa forza. E tamén quen atravesa momentos difíciles: a enfermidade, a soidade, a incerteza.
Todas e todos eles camiñan contigo. Porque, se hai unha palabra que resume a túa historia, é esa: camiñar. Ti es a Peregrina, a fe que sae ao encontro das persoas, que acompaña e escoita. Quizais por iso a túa presenza leva séculos emocionando esta cidade: porque, tarde ou cedo, todas e todos nos sentimos peregrinos. Cando buscamos un horizonte mellor para os nosos. Cando emprendemos un proxecto novo, cheo de ilusión e de medo. Cando sufrimos unha perda que nos cambia para sempre ou celebramos un éxito compartido. Cando dubidamos e cando recuperamos a esperanza.
A vida é iso: un camiño no que nunca deixamos de aprender, no que ningunha meta importante se alcanza en solitario e no que as persoas deixan pegadas máis fondas polos seus actos que polas súas palabras.
Por iso, esta mañá pedímosche que nos axudes a seguilo camiñando: non sen dificultades, pero con fortaleza; non sen erros, pero coa humildade de recoñecelos; non sen diferenzas, pero coa capacidade de convertelas en diálogo e convivencia.
Vivimos tempos extraordinarios, nos que todo avanza máis rápido do que somos capaces de asimilar, nos que as noticias percorren o mundo en segundos e o ruído ocupa, con demasiada frecuencia, o espazo que debería ser da reflexión. Por iso, convén deternos un instante e preguntármonos cara a onde queremos camiñar como sociedade. Porque o progreso non se mide só en cifras nin depende unicamente da economía ou da tecnoloxía: mídese na capacidade dunha comunidade para coidar das persoas, na atención aos máis vulnerables, no valor que lle concede á educación, á cultura, á sanidade e á convivencia.
Como médico aprendín unha lección que non esquezo: ante a enfermidade desaparecen as diferenzas que ás veces cremos que nos separan. Nun hospital non hai ideoloxías cando alguén sofre, nin posicións sociais cando unha familia espera unha noticia, nin etiquetas cando unha persoa precisa axuda. A dor iguálanos, pero tamén nos recorda o mellor da condición humana: a xenerosidade, a entrega silenciosa, a capacidade de coidar uns dos outros. Oxalá soubésemos levar esa lección tamén fóra dos hospitais e construír unha sociedade que poña sempre as persoas no centro das decisións, na que ninguén se sinta invisible e cada vida conte.
Esa é, tamén, a razón de ser do servizo público. Servir: poucas palabras tan sinxelas e, á vez, tan esixentes. Servir é escoitar antes de decidir, comprender antes de xulgar, traballar sen buscar protagonismo, asumir responsabilidades con honestidade. Desde a Deputación intentamos exercela cada día, colaborando cos concellos, apoiando os colectivos sociais, impulsando a cultura, preservando o patrimonio e mellorando os servizos públicos. Sabemos que queda moito por facer —sempre quedará—, pero tamén sabemos que ningunha institución cumpre a súa misión se perde de vista a quen serve. Por iso queremos renovar hoxe, diante de Ti, ese compromiso: traballar desde a proximidade, o diálogo e a responsabilidade. Porque gobernar non é só administrar recursos: é administrar confianza, e esa confianza gáñase cada día, coas pequenas decisións, co cumprimento da palabra dada e coa honestidade.
Hai uns días preguntábame por que esta cerimonia nos segue emocionando despois de tantos séculos. Nun tempo no que todo parece efémero e custa atopar espazos para o silencio, esta igrexa énchese cada verán de xente que, desde conviccións moi distintas, se reúne arredor da Virxe Peregrina. Creo que a resposta está en Ti mesma: representas o encontro, a esperanza, a certeza de que hai camiños que só se percorren da man dos demais. E iso segue sendo profundamente actual, porque vivimos nun mundo hiperconectado e, ás veces, máis só ca nunca: temos máis formas de comunicarnos e non sempre sabemos escoitarnos, máis información ao noso alcance e cústanos distinguir o importante do accesorio. Por iso necesitamos volver a lugares onde o tempo parece deterse, onde lembramos que non somos un dato nin unha estatística, senón historias, familias, afectos, memoria e futuro. E iso merece ser coidado.
Querida Virxe Peregrina, pedímosche especialmente pola nosa provincia: esta terra que herdamos das xeracións anteriores e que temos a responsabilidade de entregar mellor a quen virá despois. Unha provincia que mira ao Atlántico sen esquecer o interior, na que cada concello achega a súa identidade dentro dun proxecto común, construída ao longo dos séculos polo esforzo de miles de persoas que nunca aparecerán nun libro de historia pero sen as que hoxe non seriamos quen somos. Pedímosche que nos axudes a seguir facendo dela unha terra de oportunidades: onde a mocidade poida desenvolver o seu proxecto de vida sen verse obrigada a marchar, onde os maiores reciban o coidado que merecen, onde as familias atopen apoio e ningunha persoa camiñe soa.
Pedímosche tamén pola paz. Non só pola que hoxe se ve ameazada en tantos lugares do mundo, senón pola que cada un de nós está chamado a construír no día a día: a paz que nace do respecto, da palabra serena, da vontade de buscar o que nos une por riba do que nos separa. Vivimos tempos nos que resulta demasiado doado caer na sospeita e na descualificación permanente, pero ningún proxecto colectivo medra desde o enfrontamento. Os pobos avanzan cando dialogan, as institucións fortalécense cando cooperan e as sociedades melloran cando entenden que a diversidade nunca é unha ameaza, senón unha riqueza. Por iso, pedímosche tamén sabedoría para decidir pensando no ben común, prudencia para actuar con responsabilidade, coraxe para afrontar as dificultades e humildade para aceptar que sempre hai algo que aprender dos demais.
Hai outra riqueza da nosa provincia pola que hoxe queremos dar grazas: a nosa cultura. Porque unha sociedade non se define só polo que produce, senón tamén polo que conserva e transmite. Cada igrexa, cada ponte, cada pazo, cada castro, cada museo, cada tradición popular forma parte dunha mesma historia compartida: o legado de xeracións que entenderon que a identidade dun pobo non se improvisa, senón que se constrúe lentamente, co paso dos séculos. Conservar o patrimonio non é mirar con nostalxia cara ao pasado, senón ofrecerlles ás xeracións futuras as ferramentas para comprender quen son. Por iso seguiremos defendendo a cultura como un ben esencial: porque nos ensina a pensar, a preguntarnos, a emocionarnos, a recoñecer a beleza e a comprender mellor a dor allea. Un pobo que esquece a súa memoria arrisca perder tamén parte da súa alma, e nós queremos seguir sendo unha provincia orgullosa da súa historia, aberta ao mundo e confiada no seu futuro. Iso só será posible se seguimos investindo nas persoas: na educación, na investigación, na creación, no coñecemento.
Querida Virxe, hoxe queremos acordarnos tamén de quen non pode estar aquí: das persoas enfermas, das familias que viven coa preocupación instalada no corazón, de quen perdeu un ser querido e aínda aprende a convivir coa súa ausencia, de quen se sente só ou leva demasiado tempo esperando unha boa noticia. Acompáñaos, dálles forza, que nunca perdan a esperanza. E axúdanos a nós a non mirar nunca cara a outro lado cando alguén precisa a nosa axuda, porque poucas cousas engrandecen tanto unha sociedade como coidar dos seus, e poucas derrotas son tan dolorosas como a indiferenza.
Querida Virxe Peregrina, ao longo dos séculos fuches testemuña de xeracións enteiras de pontevedresas e pontevedreses. Viches épocas de prosperidade e momentos de enorme dificultade; fuches consolo durante as epidemias, as guerras e as perdas familiares, nos días nos que parecía imposible atopar motivos para a esperanza. E, malia todo, aquí seguimos, cada ano, volvendo á túa casa. Porque hai tradicións que non permanecen vivas por costume, senón porque seguen tendo sentido: responden á necesidade humana de dar grazas, de pedir axuda e de recoñecer que hai valores que nos transcenden e merecen chegar intactos ás xeracións futuras.
Ninguén constrúe só unha vida, unha familia, unha cidade ou unha provincia. Todo o que de verdade permanece nace da colaboración e do esforzo compartido, e esa é tamén a mellor lección que lles podemos ofrecer aos máis novos. Vivimos un tempo no que se tende a identificar o éxito co logro individual, pero a grandeza dunha sociedade non depende do triunfo dunha soa persoa: depende de que ninguén quede atrás, de que cada neno teña oportunidades, de que cada maior sexa respectado, de que cada persoa vulnerable saiba que non está soa.
Servir nunca pode ser un privilexio: é unha responsabilidade, unha forma de entender a vida. É poñer o interese xeral por riba do propio. É actuar con honestidade cando resultaría máis doado non facelo. É manter a palabra dada, escoitar máis do que se fala, aceptar o erro cando se produce e asumir os fracasos coa mesma naturalidade con que se celebran os acertos como éxito colectivo. Ese é o compromiso que hoxe queremos renovar diante de Ti: seguir traballando con humildade, proximidade e sentido do deber, con respecto por todas as persoas, pensen como pensen e vivan onde vivan. Porque as institucións pasan, os cargos son temporais, pero o único que de verdade permanece é o ben que deixamos feito na vida dos demais. Ese é o legado que merece a pena, e ese é o espírito co que a Deputación de Pontevedra quere seguir servindo aos sesenta e un concellos da nosa provincia.
Querida Virxe Peregrina, grazas. Grazas por seguir sendo punto de encontro para milleiros de persoas. Grazas por acompañar o Camiño que atravesa a nosa cidade e por lembrarlles a todos os peregrinos que cada paso ten sentido cando sabemos cara a onde imos. Grazas por formar parte inseparable da historia de Pontevedra e por lembrarnos que a esperanza sempre chega antes que o desalento.
Permítenos aínda unha última petición: axúdanos a non perder a capacidade de admirarnos, a non resignarnos diante da inxustiza nin acostumarnos á indiferenza, a seguir emocionándonos co sufrimento alleo e tendendo a man antes de que ninguén teña que pedila. A seguir construíndo pontes cando outros levantan barreiras, apostando polo diálogo cando parece máis doado o enfrontamento, defendendo a cultura como o lugar onde unha sociedade aprende a coñecerse a si mesma e protexendo o patrimonio que recibimos, conscientes de que non nos pertence só a nós, senón tamén a quen aínda está por vir. A seguir facendo da nosa provincia unha terra na que mereza a pena nacer, vivir, traballar, formar unha familia e envellecer. Porque esa é, no fondo, a mellor definición de progreso: que cada xeración poida entregarlle á seguinte unha terra un pouco máis xusta, máis culta, máis solidaria e máis humana.
Querida Virxe, segue camiñando connosco, como o levas facendo desde hai séculos. Acompaña os nosos nenos nos primeiros pasos. Dálles forza aos mozos para perseguiren os seus soños sen renunciar ás súas raíces. Coida das familias que atravesan momentos difíciles, alivia o sufrimento dos enfermos, conforta a quen perdeu un ser querido, protexe a quen dedica a súa vida ao servizo dos demais. Guía a quen ten responsabilidades públicas para que nunca esqueza que detrás de cada decisión hai rostros, nomes e vidas concretas. E axúdanos a todos a construír unha sociedade na que a dignidade da persoa estea sempre por enriba de calquera diferenza.
Porque un pobo non é grande pola extensión do seu territorio, nin pola riqueza que acumula, nin sequera pola importancia da súa historia. É grande cando aprende a coidar dos seus, cando entende que a liberdade só ten sentido se camiña da man da responsabilidade, cando descobre que o futuro nunca se constrúe desde o egoísmo senón desde a solidariedade, e cando é capaz de mirar os demais coa mesma compaixón coa que lle gustaría ser mirado.
Ese é o camiño que hoxe poñemos baixo o teu amparo: o do servizo fronte ao interese, o da palabra fronte ao ruído, o da esperanza fronte ao desalento, o da unidade fronte á división, o do encontro fronte á distancia, o da humanidade fronte á indiferenza. Que nunca nos falten a prudencia para decidir, a honestidade para actuar, a fortaleza para superar as dificultades e a humildade para lembrar que todos, sen excepción, somos peregrinos.
Moitas grazas.
Viva a Virxe Peregrina.
E viva Pontevedra.
